شيوه‌هاي نادرست مطالعه يادگيري و يادآوري را دچار مشکل مي‌کنند.

 عقايد و نظرات مختلفي درباره نوشيدني‌ها يا غذاهايي که باعث افزايش تمرکز مي‌شوند وجود دارد. آيا واقعا اين موارد حقيقت دارد؟

نظريه‌هاي مختلفي درباره نوشيدني‌ها و غذاهايي که تمرکز را بالا مي‌برند، وجود دارد. از کافئين قهوه گرفته تا شکر و پروتئين که معتقدند تمرکز را افزايش مي‌دهد. حتي کار به جايي رسيده است که مکمل‌هاي غذايي خاصي براي اين منظور به بازار آمده‌اند تا حافظه، توجه و عملکرد مغز را بهبود ببخشند.

اما واقعا در شرايطي که بايد تمام ذهن متمرکز يک موضوع مهم باشد چه کمکي مي‌توان به مغز و ذهن رساند؟ آيا واقعا مواد غذايي خاصي باعث تقويت هشياري و آگاهي مي‌شوند و ما مي‌توانيم با مصرف آنها و با خيال راحت در امتحان، مصاحبه شغلي يا کنفرانس شرکت کنيم؟!

اگر به صحبتها و گزارش‌هاي متخصصان توجه کنيم، با اخبار خوب و بدي در اين باره مواجه مي‌شويم. اول اين که نمي توان از تاثير غذا روي ذهن و قدرت تفکر چشم پوشي کرد و حتما تاثيراتي وجود دارد و اما دوم اين که هيچ غذايي جادويي خاصي وجود ندارد که بتواند قدرت ذهني افراد را به صورت معجزه آسا افزايش دهد. بنابراين بايد واقعگرا بود و به صورت مبالغه آميز با اين مساله برخورد نکرد.

اما يک خبر خوب و تازه در اين زمينه وجود دارد و آن، اين که بعضي غذاها براي کوتاه مدت باعث افزايش تمرکز فرد مي‌شود و تحقيقات انجام شده نشان مي‌دهد فوايد بعضي مواد مغزي مشخص شده و بررسي‌ها براي اعلام نتايج نهايي ادامه دارد. بعضي موارد که به نظر مي‌رسد اثرات مثبتي روي ذهن دارند، به شرحي است که توضيح داده مي‌شود اما اين که اثرات آنها چقدر مثبت يا منفي است، جاي بحث دارد.

يک فنجان قهوه به همراه شکر

بسيار از مردم حاضرند سقم بخورند که قهوه همراه با شکر در شرايطي که آنها به تمرکز فراواني نياز داشته اند. به کمک آنها آمده و کاملا موثر بوده است. افراد زيادي به اين مساله و مسائلي از اين قبيل باور دارند. معتقدند موادي مثل قهوه، چاي، مواد شيرين مثل بستني يا شيريني‌جات و يا مواد غذايي که از هر دو ماده مذکور دارند، مانند شکلات و نوشيدني‌هاي مقوي مثل ليموناد ذهن آنها را باز و آماده تفکر بهتر مي کند. دکتر ويلسون، سخنگوي انجمن رژيم غذايي آمريکا معتقد است کافئين موجود در قهوه مي‌تواند در رفع خستگي مفيد باشد و به فرد انرژي بدهد؛ اما اين اثر کاملا کوتاه مدت است و در اصل خصوصيات فردي است که طول مدت اثر و يا واکنش نسبت به چنين موادي را تعيين مي‌کند. بعضي از مردم با مصرف اين مواد احساس بهتري دارند و به علت اثرات تحريکي اين مواد، ميزان ضربان قلب آنها افزايش مي‌يابد، در حالي که بعضي ديگر احساس ناراحتي مي‌کنند و عصبي مي‌شوند. همين حالان ناراحتي و عصبي شدن مي‌تواند تمرکز فرد را مختل و مساله را بغرنج‌تر کند. حتي اگر فردي با مصرف اين گونه مواد غذايي احساس بهتري داشته باشد، به هر حال بعد از رقع اثرات اين مواد غذايي دوباره به حالت قبلي برمي‌گردد و گاهي اگر اين مواد بيش از حد مصرف شود، مشکل ساز مي‌شود؛ چرا که اثبات شده مصرف بيش از حد قهوه به دليل داشتن کافئين زياد باعث از بين رفتن تمرکز مي‌شود.

از سوي ديگر، اثز شکر بر هشياري و آگاهي کمي پيچيده‌تر به نظر مي‌رسد. اين واقعيت وجود دارد که مغز از گلوکز به عنوان منبع اصلي سوخت استفاده مي‌کند. در يک مطالعه که روي 20 نفر انجام شد، از نوشيدني شيرين يا کربوهيدرات‌ها استفاده شد و در هيچ کدام از آنها وضعيت حافظه به طور مشخص بهتر نشد. تنها نتيجه‌اي که به نفع مواد شيرين تمام شد، اين بود که غذاهاي بسيار شيرين اثراتي سريع، کوتاه مدت و مثبت بر توانايي ذهني دارند. پروفسور گلد، استاد روان شناسي و علوم اعصاب دانشگاه ايلينويز معتقد است در کل گلوکر (قند) اثراتي بر حافظه و يادگيري دارد، اما دخالت ديگر فرآيندها مثل استرس و تفاوت‌ فردي سوزاندن گلوکز را نبايد ناديده گرفت. او در آزمايش هاي خود به اين نتيجه رسيده است که هر چه مقدار مصرف گلوکز بالاتر باشد، اثرات بر روي حافظه بهتر و بيشتر مي‌شود، اما وقتي به يک مقدار خاصي مي‌رسيم، ديگر شرايط بهتر نمي‌شود و حتي بدتر مي‌شود و حتي اگر گلوکز از يک حد بالاتر بود، حافظه مختل مي‌شود.